بیماری‌های شایع, پیشگیری و واکسیناسیون, تازه‌کاران پت, سگ‌ها, سلامت و بیماری‌های سگ, سلامت و بیماری‌های گربه, سلامت و دامپزشکی, گربه‌ها

همه چیز در مورد بیماری هاری

تصویر گازگرفتگی یا خراش توسط حیوان خانگی و نیاز به درمان فوری

(مخصوص وب‌سایت پت‌گوگولی – عشق به حیوانات از گوگولی آغاز می‌شه 🐾❤️)

هاری: 100% کشنده، 100% قابل پیشگیری!

سلام دوستای عزیز پت‌گوگولی!
هاری یکی از ترسناک‌ترین و در عین حال قابل پیشگیری‌ترین بیماری‌های دنیاست. یه بیماری که اگه به موقع جلوش گرفته نشه، ۱۰۰٪ کشنده‌ست؛ هم برای حیوان، هم برای انسان!
ولی خبر خوب اینه که با یه واکسن ساده و ارزون می‌شه کاملاً جلوش رو گرفت.
امروز می‌خوایم بدون هیچ پیچوندنی و با زبون خیلی ساده همه چیز رو در مورد هاری براتون بگیم: چیه، چطور منتقل می‌شه، علائم تو سگ و گربه چیه، چیکار باید بکنیم، واکسنش چطوره، داستان‌های واقعی و… خلاصه همه چیزی که باید بدونید تا هیچ‌وقت خودتون و عزیزانتون (چه دوپا، چه چهارپا) در خطر نیفتید.

هاری چیست؟ - توضیح عفونت مغز و اعصاب
هاری چیست؟ - توضیح عفونت مغز و اعصاب

قسمت ۱: هاری دقیقاً چیه؟

هاری یه ویروس خیلی خیلی خطرناکه که به سیستم عصبی مرکزی حمله می‌کنه (مغز و نخاع).
به محض اینکه ویروس به مغز برسه، دیگه هیچ درمانی وجود نداره و حیوان یا انسان ۱۰۰٪ می‌میره.
این ویروس تو بزاق (آب دهن) حیوان آلوده وجود داره و تقریباً همیشه از راه گاز گرفتن منتقل می‌شه.

قسمت ۲: کدام حیوان‌ها هاری می‌گیرن و می‌دن؟

  • سگ (شایع‌ترین در ایران و آسیا)
  • گربه
  • روباه، شغال، گرگ، راکون، خفاش، میمون
  • در ایران: سگ + گربه + شغال + روباه + گاو و گوسفند و الاغ (به ندرت)
  • حیوانات جونده (موش، خرگوش خانگی، همستر، خوکچه هندی) تقریباً هیچ‌وقت هاری نمی‌گیرن و منتقل نمی‌کنن.
نقشه خطر هاری شهری و منطقه امن حیوانات خانگی
نقشه خطر هاری شهری و منطقه امن حیوانات خانگی

قسمت ۳: هاری چطور از حیوان به انسان میاد؟

۹۹٪ موارد از راه گاز گرفتن
۱٪ موارد خیلی نادر:

  • لیس زدن زخم باز یا خراش پوست
  • لیس زدن چشم، دهان یا بینی
  • خراشیدن با ناخن آلوده به بزاق
  • پیوند اعضا از فرد مبتلا (فقط چند مورد تو دنیا)
هاری چطور منتشر می‌شود - نمودار انتقال گاز و بزاق
هاری چطور منتشر می‌شود - نمودار انتقال گاز و بزاق

قسمت ۴: علائم هاری تو سگ و گربه (دو نوع اصلی داره)

نوع خشمگین (شایع‌ترین – ۸۰٪ موارد)

  • روز اول تا سوم: حیوان یهو عوض می‌شه، یا خیلی مهربون می‌شه یا خیلی ترسو
  • چشم‌هاش خیره و مردمک گشاد
  • آب دهنش زیاد می‌شه و کف می‌کنه
  • صدای پارس یا میو عوض می‌شه (مثل زوزه کشیدن عجیب)
  • از آب می‌ترسه (هیدروفوبیا)
  • هر چیزی که ببینه گاز می‌گیره (حتی صاحبش!)
  • لنگیدن ناگهانی (به خاطر فلج شدن عضلات)
  • در نهایت فلج کامل و مرگ در ۳ تا ۷ روز

نوع فلجی یا ساکت (۲۰٪ موارد)

  • حیوان یهو ساکت و بی‌حال می‌شه
  • فک پایینش می‌افته و نمی‌تونه دهنش رو ببنده
  • نمی‌تونه غذا بخوره و آب دهنش می‌ریزه
  • فلج از پاها شروع می‌شه و به بالا می‌رسه
  • در ۲ تا ۴ روز می‌میره

خیلی از صاحب‌ها فکر می‌کنن حیوانشون «استخوان تو گلوش گیر کرده» یا «مسموم شده»، در حالی که هاریه!

قسمت ۵: دوره کمون (نهفتگی) بیماری چقدره؟

از زمان گاز گرفتن تا نشون دادن علائم:

  • معمولاً ۳ تا ۸ هفته
  • گاهی ۱۰ روز، گاهی تا ۱ سال (بستگی به محل گاز و مقدار ویروس داره)
  • هر چی گاز به سر و گردن نزدیک‌تر باشه، سریع‌تر علائم میاد.

در این مدت حیوان ظاهراً کاملاً سالمه، ولی از روز پنجم به بعد می‌تونه ویروس رو منتقل کنه!

قسمت ۶: اگه سگ یا گربه‌مون ما رو گاز گرفت چیکار کنیم؟

الف) اگه حیوان واکسینه‌ست و واکسنش به‌روزه:

  • زخم رو ۱۵ دقیقه با آب و صابون بشورید
  • الکل ۷۰٪ یا بتادین بریزید
  • به درمانگاه برید و بگید حیوان واکسینه‌ست → معمولاً فقط واکسن کزاز و آنتی‌بیوتیک می‌زنن

ب) اگه حیوان واکسینه نیست یا ولگرد بوده:

  • فوراً به نزدیک‌ترین مرکز بهداشت یا بیمارستان برید
  • درمان پیشگیری (PEP) شروع می‌شه:
    روز ۰: واکسن هاری + سرم ضد هاری (در صورت زخم عمیق)
    روز ۳، ۷، ۱۴ (و گاهی ۲۸) واکسن دوباره

این درمان تقریباً ۱۰۰٪ جلوی هاری رو می‌گیره، به شرطی که قبل از شروع علائم شروع بشه!

کمک‌های اولیه اضطراری پس از گاز گرفتن - شستشو و رفتن به کلینیک
کمک‌های اولیه اضطراری پس از گاز گرفتن - شستشو و رفتن به کلینیک

قسمت ۷: واکسن هاری حیوانات خانگی تو ایران

  • از ۳ ماهگی به بالا
  • اولین واکسن → یک ماه بعد یادآور → بعدش هر سال یک دوز
  • قیمت واکسن هاری دولتی (ایرانی یا هندی): تقریباً رایگان تا ۱۰۰-۱۵۰ هزار تومان
  • واکسن وارداتی (نوباک یا رابیسین): ۴۵۰ تا ۷۵۰ هزار تومان
  • کارت واکسن رسمی با مهر دامپزشکی الزامی‌ست
واکسیناسیون هاری برای سگ و گربه در کلینیک پت گوگولی
واکسیناسیون هاری برای سگ و گربه در کلینیک پت گوگولی

قسمت ۸: داستان‌های واقعی از ایران (متأسفانه واقعی و تلخ)

مرداد ۱۴۰۳ – کرج:

یه گربه ولگرد یه پسربچه ۷ ساله رو تو حیاط گاز گرفت. خانواده فکر کردن گربه سالمه، شستن و کاری نکردن. ۴۵ روز بعد بچه علائم هاری نشون داد و متأسفانه فوت کرد.

بهمن ۱۴۰۲ – تبریز:

سگ خانگی که ۳ سال واکسن نزده بود، صاحبش رو گاز گرفت. صاحب سریع به بهداشت رفت و درمان پیشگیری گرفت و الان کاملاً سالمه.

شهریور ۱۴۰۴ – روستای اطراف مشهد:

یه گله سگ ولگرد به یه دامدار حمله کردن. دامدار واکسن نزد چون فکر کرد «یه گاز کوچیک بود». ۵۲ روز بعد در بیمارستان جان باخت.

قسمت ۹: نکات خیلی مهم که کمتر کسی می‌گه

  1. گربه‌های خانگی هم باید واکسن هاری بزنن! خیلی‌ها فکر می‌کنن گربه آپارتمانی لازم نداره → اشتباهه! چون ممکنه از پنجره بپره بیرون یا موش آلوده بیاد تو خونه.
  2. اگه حیوانتون یه حیوان دیگه رو گاز گرفت:
    حیوانتون باید ۴۵ روز قرنطینه بشه (حتی اگه واکسن داشته باشه).
  3. هاری تو ایران هنوز بومیه! سالی حدود ۵ تا ۱۵ نفر تو ایران به خاطر هاری جونشون رو از دست می‌دن (آمار رسمی ۱۴۰۴).
  4. هیچ آزمایش خونی نمی‌تونه تو دوره کمون بگه حیوان هاری داره یا نه. فقط بعد از مرگ و آزمایش مغز مشخص می‌شه.
  5. هاری درمان نداره، فقط پیشگیری داره!

قسمت ۱۰: چک‌لیست سریع برای صاحبای مسئول

  • سگ و گربه‌تون از ۳ ماهگی واکسن هاری بزنه
  • هر سال تکرار کنه (حتی اگه آپارتمانی‌ان)
  • قلاده و پلاک داشته باشن
  • هیچ‌وقت به حیوان ولگرد دست نزنید
  • اگه گاز گرفتید، حتی یه خراش کوچیک، همون لحظه زخم رو ۱۵ دقیقه بشورید و برید مرکز بهداشت
  • بچه‌ها رو آموزش بدید به حیوان ناشناس نزدیک نشن

حرف آخر با کلی عشق

دوستای گوگولی من،
هاری مثل یه بمب ساعتیه که با یه آمپول کوچیک و ارزون کاملاً خنثی می‌شه.
هیچ عشقی بزرگ‌تر از این نیست که با یه واکسن سالیانه، هم حیوانتون رو نجات بدید، هم خودتون و خانواده‌تون رو، هم جلوی مرگ دردناک یه موجود زنده رو بگیرید.

لطفاً همین امروز دفترچه واکسن حیوونیتون رو چک کنید. اگه واکسن هاریش گذشته، همین هفته ببریدش دامپزشک.
عشق واقعی یعنی مسئولیت‌پذیری.

شما تا حالا تجربه مواجهه با حیوان مشکوک به هاری داشتید؟ واکسن حیوانتون به‌روزه؟ زیر همین پست برامون بنویسید تا بقیه هم یادآوری بشن.

با کلی عشق و گوگولی
تیم پت‌گوگولی 🐾❤️
عشق به حیوانات از گوگولی آغاز می‌شه!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *