آیا گربه ها می توانند سیر و پیاز بخورند؟
درود به همه عاشقان گربه و دوستداران حیوانات خانگی!
اگر شما هم مثل ما در پت گوگولی معتقدید که «عشق به حیوانات از گوگولی آغاز میشود»، حتماً میدانید که سلامتی گربهتان از هر چیزی مهمتر است. یکی از سؤالهای خیلی رایجی که صاحبان گربه میپرسند این است: «آیا گربه میتواند سیر یا پیاز بخورد؟ حتی یک ذره کوچک؟»
پاسخ کوتاه و صریح: خیر! به هیچ عنوان.
سیر، پیاز، ترهفرنگی، موسیر و همه اعضای خانواده آلیوم (Allium) برای گربهها سمی و حتی خطرناک هستند؛ حتی به مقدار خیلی کم و حتی اگر پخته شده باشند.
حالا بیایید با هم دقیق و ساده بررسی کنیم که چرا این مواد غذایی برای گربه عزیزتان ممنوع هستند، چه اتفاقی در بدنش میافتد، علائم مسمومیت چیست، چه کار باید بکنید اگر گربهتان خورد و چطور میتوانید جلوی این خطر را بگیرید.
چرا سیر و پیاز برای گربه سمی است؟
گربهها گوشتخوار مطلق هستند. دستگاه گوارش و کبدشان با انسان و سگ خیلی فرق دارد. داخل سیر، پیاز و بقیه اعضای این خانواده مادهای به نام N-propyl disulfide و ترکیبات سولفور وجود دارد. این مواد در بدن گربه باعث میشوند گلبولهای قرمز خون اکسید شوند و بشکنند. به این حالت پزشکی میگویند کمخونی همولیتیک (Hemolytic Anemia).
وقتی گلبول قرمز میشکند، اکسیژن به بافتهای بدن نمیرسد و گربه خیلی سریع حالش بد میشود. نکته ترسناکتر اینجاست که این سم حتی در مقدار خیلی کم (مثلاً یک قاشق غذاخوری پیاز پخته) هم میتواند خطرناک باشد و علائم ممکن است تا چند روز بعد ظاهر شوند.
چه مقدار سیر یا پیاز خطرناک است؟
- پیاز خام یا پخته: حتی ۵ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن میتواند سمی باشد. یعنی یک گربه ۴ کیلویی با خوردن فقط یک قاشق پیاز ریز خردشده ممکن است دچار مشکل جدی شود.
- سیر: سیر تقریباً ۵ برابر پیاز سمیتر است! یعنی مقدار خیلی کمتری لازم است تا مسمومیت ایجاد کند.
- پودر سیر و پودر پیاز (که در خیلی از غذاهای آماده و ادویهها هست) هم به همان اندازه خطرناکند.
غذاهایی که معمولاً پیاز و سیر دارند و نباید به گربه بدهید
خیلی از ما فکر میکنیم «فقط یک تیکه کوچک از غذای خودمان که اشکالی ندارد»، اما این غذاها معمولاً حاوی پیاز و سیر پنهان هستند:
- سوپهای آماده و کنسروی
- غذاهای کودک که با پیاز و سیر طعمدار شدهاند
- کباب، جوجهکباب و غذاهای ایرانی که با پیاز و سیر مزهدار میشوند
- سسهای گوجه، سس پیتزا و اسپاگتی
- کوکو سبزی و کوکو سیبزمینی (اگر پیاز داشته باشد)
- خورشتها و قورمهسبزی
- نان سیر (Garlic bread)
- چیپس پیاز و سیر
- غذای سگهای تجاری (بعضی برندها پیاز پودر دارند!)
علائم مسمومیت با سیر و پیاز در گربهها
علائم ممکن است بلافاصله یا تا ۳–۵ روز بعد از خوردن ظاهر شوند:
- بیحالی شدید و خوابآلودگی
- لثهها و داخل دهان رنگپریده یا زرد (زردی یا یرقان)
- تنفس سریع یا تندتند نفس کشیدن
- استفراغ (گاهی با خون)
- اسهال (گاهی خونی)
- ادرار تیره یا نارنجی–قرمز (به خاطر هموگلوبین شکستهشده)
- ضعف پاهای عقب و لنگیدن
- ضربان قلب بالا
- در موارد شدید: تشنج و کما
اگر گربهتان سیر یا پیاز خورد چه کنید؟
راهنمای اقدام فوری
- وحشت نکنید، اما سریع عمل کنید.
- دقیقاً یادداشت کنید چه چیزی و چه مقداری خورده و چه ساعتی.
- فوراً با دامپزشک یا کلینیک شبانهروزی تماس بگیرید.
- اگر در ساعتهای غیراداری است و دسترسی به دامپزشک ندارید، با مراکز مسمومیت حیوانات تماس بگیرید.
- هیچوقت خودتان سعی نکنید گربه را وادار به استفراغ کنید مگر اینکه دامپزشک بگوید.
- گربه را به کلینیک ببرید؛ معمولاً درمان شامل مایعدرمانی وریدی، داروهای محافظ کبد، و در موارد شدید تزریق خون است.
هرچه زودتر اقدام کنید، شانس بهبودی کامل بیشتر است.
آیا گربهها خودشان میفهمند که سیر و پیاز بد است؟
متأسفانه نه همیشه. بعضی گربهها عاشق بوی پیاز و سیر هستند و اگر روی میز یک تکه کباب یا سوپ بماند، ممکن است دزدکی بخورند. پس مسئولیت با ماست که مراقب باشیم.
جایگزینهای بیخطر برای طعمدار کردن غذای خانگی گربه
اگر غذای خانگی برای گربهتان درست میکنید و دلتان میخواهد کمی طعم بدهید، اینها کاملاً بیخطرند:
- کمی جعفری تازه (به مقدار خیلی کم)
- پونه کوهی خشک (اوریگانو) به مقدار کم
- ریحان تازه
- کمی پودر ماهی یا روغن ماهی
- خردههای مرغ یا بوقلمون پخته بدون هیچ ادویهای
نکات پیشگیری در خانه
- همه غذاهای حاوی پیاز و سیر را دور از دسترس گربه بگذارید.
- سطل زباله را همیشه بسته نگه دارید (گربهها عاشق گشتن در زبالهاند!).
- به مهمانها و اعضای خانواده بگویید چیزی از سفره به گربه ندهند.
- برچسب مواد غذایی آماده را بخوانید؛ اگر نوشته "onion powder" یا "garlic powder" دارد، حتی یک ذره هم به گربه ندهید.
- در آشپزخانه وقتی پیاز و سیر خرد میکنید، گربه را بیرون اتاق بفرستید؛ چون حتی بوی شدید هم ممکن است برای بعضی گربههای حساس مشکل ایجاد کند.
سخن آخر از خانواده پت گوگولی
گربهها اعضای خانوادهمان هستند و هیچ لذتی بالاتر از این نیست که ببینیم با انرژی و شادابی کنارمان زندگی میکنند. گاهی یک لحظه غفلت و دادن یک تیکه کوچک از غذای خودمان میتواند جان عزیزترین دوستمان را به خطر بیندازد. پس بیایید قول بدهیم که همیشه حواسمان به مواد ممنوعه باشد.
اگر سؤال یا تجربهای در این مورد دارید، حتماً زیر این مقاله برایمان بنویسید. ما همیشه کنار شماییم تا گربههایتان سالم و خوشحال بمانند.
با آرزوی دمهایی که همیشه بالا باشد!
تیم پت گوگولی ♥

تایید شده توسط دیجیکالا